BestuurdersBlog november 2017 – We have a dream

Hoogtepunt in mijn werk als onderwijsbestuurder is het maandelijkse werkbezoek aan een school van Biezonderwijs. Afgelopen maand mocht ik onze scholengemeenschap De Keyzer bezoeken. Opnieuw raakte ik onder de indruk van de creativiteit en het enthousiasme van verschillende leerkrachten. Zo ook van collega Martin die in het voortgezet speciaal onderwijs leerlingen uitdaagde om hun persoonlijke, idealistische dromen met elkaar te delen. Dromen voor een betere, meer rechtvaardige wereld voor henzelf, hun sociale omgeving en voor de wereld. Om hen op het goede spoor te zetten, liet Martin inspirerende beelden zien van onder meer de legendarische Martin Luther King jr. en de moedige, Pakistaanse kinderrechtenactiviste en Nobelprijswinnaar Malala Yousafzai.

Toevallig had ik een paar dagen daarvoor een indrukwekkende tentoonstelling bezocht in de Nieuwe Kerk in Amsterdam: ‘We have a dream’. We have a Dream is een tentoonstelling over drie wereldberoemde personen die grote invloed hadden op de geschiedenis van de twintigste eeuw: Mahatma Gandhi, Martin Luther King en Nelson Mandela. Gewone mensen die uitgroeiden tot leiders van grote bewegingen tegen rassendiscriminatie en sociale ongelijkheid. Veel informatie en beelden van deze wereldverbeteraars waren me al bekend, maar toch ontroerde hun onophoudelijke moed en tomeloze inzet voor sociale rechtvaardigheid me hevig. Mijn (voor)ouders, broer en zus, maar ikzelf soms ook; allen hebben we in ons leven last (gehad) van discriminatie op grond van onze donkere huidskleur. Ik zie de beelden van de strijd van dr. King en denk dan terug aan verhalen van mijn oom over zijn lagere schoolperiode in Suriname. Hij mocht in de jaren ‘50/’60 als leerling zijn witte leraren niet in de ogen aankijken om het simpele feit dat hij als ‘kleurling’ minderwaardig was. De strijd van dr. King was dus niet alleen nodig in de Verenigde Staten, maar dus ook in het Koninkrijk der Nederlanden waartoe Suriname toen behoorde.

Gelukkig gaat het sindsdien in Nederland steeds beter op het gebied van burgerrechten en sociale rechtvaardigheid. De inzet van idealistische wereldverbeteraars heeft daar absoluut aan bijgedragen. Door op te komen voor gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid en solidariteit tussen mensen is het maatschappelijke en daarmee ook het politieke klimaat veranderd. Institutionele vormen van discriminatie werden ‘not done’ en later bij wet verboden. Mijn familie en ikzelf ook danken onze positie in de hedendaagse samenleving daarom aan de ‘dromers’ van toen.

Eén ‘gewoon’ persoon kan nog steeds het verschil maken, zo laat ook Malala zien in de moderne tijd. En dat inzicht wist collega Martin bij verschillende leerlingen te creëren. Ik hoorde en zag leerlingen dankzij hem praten over een betere wereld. “Een relatie met een zwarte jongen; dat kon écht niet bij mij thuis”, zei een leerling. “En toch heb ik gezegd: ik ben op hem verliefd en zijn huidskleur heeft er niks mee te maken. Je moet hem gewoon als een mens behandelen!”. Een andere leerling hekelde het pesten of discrimineren van homo’s en droomde openlijk van een wereld waarin ieder mens in de wereld openlijk zijn liefde kan delen met wie dan ook. “Ik word er doodmoe van hoe Antillianen altijd ‘lui’ en ‘crimineel’ worden genoemd!”, voegde een andere leerling toe. “Ik ben van Antilliaanse afkomst en wil ook gewoon een goede toekomst”.

En zo mocht ik dankzij Martin getuige zijn van een bijzonder en vooral hoopvol moment: ‘gewone’ jongeren zagen uit persoonlijke overtuigingen heil in de woorden van wereldverbeteraars als dr. King en zijn bereid ernaar te handelen. Daarom zeg ik: de toekomst van ons land ziet er mooi uit. En het begin van dat moois is te zien in de klas.

Dave Ensberg-Kleijkers